Pandemi Döneminde Kimler Ne Kadar Zenginleşti?

Pandemi Döneminde Kimler Ne Kadar Zenginleşti?

Tüm dünyanın ortak yaşadığı Covid-19 salgınıyla beraber, ekonomik anlamda pek çok marka ve işletme bu durumdan zarar gördü. Mahalleden tanıdığımız esnaflar iş yapamaz, borçlarını ödeyemez oldu. Elbette bu durum, medya ve basın aracılığıyla, topyekun bir ekonomik zarar olarak açıklansa da, bu çöküşten zarar görmeyen, aksine iş hacmini ve zenginliğini arttıran markalar da azımsanamayacak kadar çok.

Pandeminin patlak vermesiyle beraber, müşteriyle doğrudan etkileşim kuran pek çok firma ve işletme, gelirlerinde büyük bir azalış yaşarken, e-ticaret ve dijital alanda hizmet veren firmaların birçoğu, iş hacimlerini, istihdam rakamlarını ve gelirlerini arttırdı. Küçük ve orta ölçekli işletmeler, pandeminin etkilerini kredi ve erteleme başvurularıyla atlatmaya çalışırken, büyük ölçekli (özellikle dijital alanda hizmet veren) şirketlerin, üretimlerini arttırmak için kredi başvurularını yükselttiği dikkatlerden kaçmadı.

BBC’nin yayınladığı bir habere göre, salgın döneminde Dünya genelindeki milyarderlerin toplam mal varlığı benzeri görülmemiş şekilde %27 artarak 10.2 Trilyon dolar bandına ulaştı. Peki sizce bu bir tesadüf mü? Ekonomide kartların yeniden dağıtıldığı pandemi döneminde, orta ve küçük ölçekli işletmelerin borç ve yoksullukları artarken, büyük ölçekli firmaların ve sahiplerinin tasarruf ve zenginliklerinin artış göstermesi çok mu abes?

Politika Çalışmaları Merkezi (IPS) kuruluşunun hazırladığı rapora göre, ABD’de salgın döneminde hane halkı gelirleri %5,6 azalırken, ABD’nin en zengin 12 kişisinin serveti 1 trilyon doları aşarak %40’lık artış gösterdi. Daha somut isimlerle konuyu ele alalım isterseniz. Kimlerin serveti ne kadar artarken, hangi ülkelerde ve ülkemizdeki gelir dağılımları ne oranda değişti bir bakalım.

Perakende, E-ticaret ve İlaç Şirketleri

UBS analistlerine göre salgın döneminde iş hacmini ve gelirlerini arttıran şirketlerin başında Amazon geliyor. Amazon’un sahibi Jeff Bezos sadece salgın döneminde servetini 74 milyar dolar arttırarak 189 milyar dolarlık servete ulaştı ki neredeyse %100’lük korkunç bir artış oranından bahsediyoruz. Amazon’un yanı sıra Netflix, Alphabet, Facebook gibi şirketlerin de bu dönemde, geçmiş yıllara kıyasla büyüme hacimlerindeki değişim oldukça ilginç

Pandemi döneminde zenginleşenlerDiğer yandan zenginleşme pastasının büyük dilimlerinden birisini ilaç ve temizlik şirketleri sahiplendi. Solunum cihazı, tomografi ve test üreticileri, tansiyon, şeker ve kalp ilacı üreticileri, solumun yolu enfeksiyonuna karşı ilaç ve sağlık gıdası üreticileri, aşı ve ilaç şirketleri, bu yılın Bloomberg milyarderler endeksine göre en çok artış gösteren piyasa alanları içinde yer aldı.

Teknoloji, Eğlence ve Oyun Şirketleri

ABD merkezli Zoom Video Communications, DocuSign, Google gibi iş ve haberleşme platformları, Peloton, Blizzard, Netflix gibi kullanıcılara eğlence ve sosyallik sağlayan platformlar da bu dönemin en çok kazananları oldu. Özellikle Netflix hisseleri pandeminin başından itibaren %30 artış gösterdi.

Online Yemek ve Alışveriş Siteleri

Deliveroo, Yemeksepeti, Getir gibi platformların bu dönemde sağladıkları artışı bir kenara bırakırsak, öte yandan TrendyolGo, MigrosHemen, CarrefourSanal, HepsiburadaMarket, A101Online gibi pek çok gıda ve alışveriş ürün hizmeti sağlayan marka da bu dönemde çevrimiçi platformlarda etkinliğini arttırarak ve dönemin krizini fırsata dönüştürmeyi başardı.

Zengin Daha Zengin, Yoksul Daha Yoksul

Pandemi döneminin ekonomik yankılarına uzak bir perspektiften baktığımızda Dünya genelinde bir gelir aktarımı olduğunu söylemek sanırım çok da yanlış olmaz. Son 10 yılda orta ve küçük gelirli hane halklarının, işletme ve firmaların yapmış olduğu yatırım ve tasarruflar, sadece 1 yıllık pandemi sürecinde teknoloji ve ilaç devlerine doğru transfer yaşadığını görmekteyiz. Jeff Bezos’un yanı sıra teknoloji devi Elon Musk da bu dönemden karlı çıkarak servetini %197 oranında arttırdı. Güncel servet miktarlarının ise:

  • Jeff Bezos (Amazon) 189,4 milyar $
  • Bill Gates (Microsoft) 114 milyar $
  • Mark Zuckerberg (Facebook) 95,5 milyar $
  • Warren Buffet (Berkshire Hathaway) 80 milyar $
  • Elon Musk (Tesla ve SpaceX) 73,1 milyar $
  • Steve Ballmer (Eski Microsoft CEO'su) 71 milyar $
  • Larry Ellison (Oracle) 70,9 milyar $
  • Larry Page (Google) 67,4 milyar $
  • Sergey Brin (Google) 65,6 milyar $
  • Alice Walton (Walmart) 62,5 milyar $
  • Rob Walton (Walmart) 62 milyar $

olması pek de şaşırtıcı değil doğrusu. Yoksullaşmanın ise detaylarına girerek karamsar bir tablo çizmek istemiyorum. Pandemin orta ve küçük ölçekli hane halklarında yarattığı yoksullaşmayı kredi ve sigorta karşılaştırma sitesinin yayınladığı, önceki yıla kıyasla kredi/kredi kartı başvurularındaki %79 artışla ifade etmek sanırım yeterli olacaktır…

Konuya ilişkin ayrıntılı istatistikler ve değerlendirmelere bakmak isteyenler için aşağıda incelediğim kaynakları sizlerle paylaşıyorum.

https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-52303413

https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-54447833

https://www.sozcu.com.tr/2020/ekonomi/iste-corona-zenginleri-5677556/

https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-53834416

https://www.bloomberg.com/billionaires/

https://www.aa.com.tr/tr/analiz/pandemi-sonrasi-dunya-ve-ekonominin-gelecegi/1898368